مطالب ویژه
-
مبادی عمل در فلسفه ملاصدرا
مبادی عمل در فلسفه ملاصدرا به لحاظ تقریر برخی از مباحث با فارابی مشترک است. این مبادی چنین است. الف) قوای مدرکه: عملکرد این قوا چنین است که تصوراتی از حواس خمسه یعنی حواسی نظیر باصره، سامعه، حاسه و … وارد حس مشترک میشود. حس مشترک مانند مخزنی است که از حواس ظاهری، تصویر وارد آن میشود، این صور بعد از غیبت محسوسات خارجی در قوه خیال باقی میمانند. (ملاصدرا،…
بیشتر بخوانید » -
حیات و ممات فلسفه
حیات و ممات فلسفه(به مناسبت روز جهانی فلسفه) حیات و آثار حیاتی یک فلسفه به تعامل آن با سایر شاخه های علمی، پویایی مسائل، کاربردی بودن موضوعات، ارتباط منطقی آن با جامعه و فرهنگ و… است. دانش ها و علوم به مثابه «اکوسیستم طبیعی» هستند. در اکوسیستم طبیعی حیاتمندی یک موجود در چرخه و نسبت آن با سایر موجودات مختلف تعریف میشود. وقتی این ارتباط متقابل و مستمر از بین…
بیشتر بخوانید » -
تنزل اشیا در نظام تکنولوژیک
در نظام تکنولوژیک مرتبه اشیاء تنزل پیدا میکند. مراد از تنزل، تنزل به معنی عام است، نه تنزل به معنی خاص آن. تنزل به معنای خاص، درباره علل و معالیل ایجادی است. در این نوع تنزل، دو حقیقت که یکی علت ایجادی دیگری است به مرتبه پایینتر تنزل پیدا میکند و شی تنزل یافته در طول علت خود قرار می گیرد. به عنوان عالم طبیعت تنزل عالم مثال است…
بیشتر بخوانید » -
تبیین فلسفی از رابطه غذا با روح و انديشه
چگونگی تاثیر گذاری یک امر مادی مانند تغذيه بر روح و اندیشه انسان که اموری مجرد هستند، اگر چه دشوار مينمايد، اما این موضوع دارای تبیین فلسفی است. انسان دو ساحت دارد، ساحت مادي که به بدن و جسم او مربوط است و ساحت معنوی که بعد روحی و تجردی انسان را در بر میگیرد. هر یک از روح و جسم ارتباط متقابل با يکديگر دارند. آثار و افعالي که…
بیشتر بخوانید » -
ملاحظاتی درباره دیدگاه فقدان شر اکثری در عالم انسانی
دیدگاه مذکور چنانکه مشاهده شد، ابن سینا آن را طرح کرده است و ملاصدرا نیز آن را تائید و تثبیت کرده است. درباره این دیدگاه ملاحظات زیر در محور های زیر مطرح می شود: ملاحظه اول: در بحث نقد غلبه خيرات در انسانها دو مسئله را بايد از يكديگر تفكيك كرد: مسئله اول: حکم متافیزیکی در مورد غلبه خير يا شرّ در عالم انسانی، مسئله دوم: حکم تجربی در…
بیشتر بخوانید » -
رابطه نفس و بدن مثابه الگویی برای نحوه ی مواجهه انسان با طبیعت
رابطه نفس و بدن مثابه الگویی برای نحوه ی مواجهه انسان با طبیعت چنانکه گفته شد، مدل سازی برای کشف خصوصیات و احکام انسانی از منظرهای مختلف می تواند تبیین شود. در این پژوهش با مراجعه به انسان دو مدل برای تبیین نحوۀ تصرف در طبیعت و مواجهه با صنعت بیان میشود این موارد مصادیقی از این ایده هستند و صرفاْ به این موارد محدود نمی شود. این دو مورد…
بیشتر بخوانید » -
من در اسارت جهان خود هستم!
?من در اسارت جهان خود هستم! ?«من» دارای اندیشه ها، باورها، عقاید، احساسات، تمایلات، علایق و ….هستم. گاه برخی از همین اندیشه ها و باورها و ….سبب اسارت «من» در بند خودم می شود. این نوع اسارت سخت ترین و پیچیده ترین اسارت انسانی است که عمدتا انسان ها در هنگام ابتلا، از آن آگاه نیستند. انسانی که وسواس دارد، یک حالتی دارد که سبب اسارت خود او شده است…
بیشتر بخوانید » -
یکتایی انسان
?هر انسانی نسخه منحصر به فرد در هستی است.جایگاه او در هستی مانند اعداد است. هر عددی خاصیت و جایگاهی دارد که سایر اعداد ندارند. هیچ عددی جایگاه عدد پنج را پر نمی کند و عدد پنج نیز جایگاهی هیچ عددی را نمی گیرد. همان گونه که اعداد، جهت اشتراک آنها در عدد بودن است و هر عددی، خصوصیت خاصی دارد که از دیگر اعداد متمایز می شود، همه انسان…
بیشتر بخوانید » -
طراوت روح با گفتار حکمت آمیز
1- اطلاعات و علومی که انسان یاد میگیرید به منزله غذای روح است. همانگونه که بدن انسان با برخی از خوردنیها نشاط پیدا میکند، روح نیز با برخی از امور نشاط و طراوت می یابد. همانگونه که بدن از برخی خوردنیها کسل و بیمار میشود، روح انسان نیز از یادگیری برخی از علوم و اطلاعات، ملال و خسته می شود. اگر هر غذایی را نباید بخوریم، هر اطلاعاتی نیز…
بیشتر بخوانید » -
طرح یک رهیافت در مسئله ملاک تمایز مادی از مجرد
دیدگاه مختار در تمایز مادی و مجرد برای طرح دیدگاه مختار لازم است که فضای بحث ملاک تمایز مادی از مجرد، به صورت مختصر مرور شود. از مجموع فضای فلاسفه اسلامی در این بحث چنین استفاده میشود که بر اساس دیدگاه ابن سینا و پیروان او، موجود مادی ذاتا دارای امتداد (و لوازم آن، انقسام پذیری، مکان) و قوه و استعداد (حرکت، زمان) است. از آن جا که هر…
بیشتر بخوانید »