تنوع در جهان

        یکی از خصوصیات آفرینش الهی «تنوع» است. در یک نگرش ابتدایی به موجودات به روشنی در می یابیم، که موجودات جهان در خصوصیات، هیئات و شکل، رنگ و اندازه، آثار و خواص و همه ویژگی های معلوم و مجهول اشیا، با همدیگر متفاوت هستند. هر یک از جمادات، نباتات و حیوانات و انواع انسانی به صورت بی شمار و حیرات آور تنوع و تفاوت یافت می شود. در قرآن، در آیات متعددی از اختلاف مخلوقات خداوند سخن به میان آمده است. در برخی از آیات از اختلاف شب و روز(آل عمران،190 ، البقره،164، المومنون،80 ، یونس، 6)، در برخی دیگر از اختلاف الوان موجودات زمینی(نحل، 13) و در برخی دیگر به اختلاف الوان میوه ها و کوه ها(فاطر، 28 – 27) و در مورد انسان به طور اختصاصی از اختلاف السنه و الوان صحبت شده است. (روم،22)  در سوره فاطر 27 و 28 ) آمده است:

«أَلَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ أَنزَلَ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَأَخْرَجْنَا بِهِ ثَمَرَاتٍ مُّخْتَلِفًا أَلْوَانُهَا  وَمِنَ الْجِبَالِ جُدَدٌ بِيضٌ وَحُمْرٌ مُّخْتَلِفٌ أَلْوَانُهَا وَغَرَابِيبُ سُودٌ  وَمِنَ النَّاسِ وَالدَّوَابِّ وَالْأَنْعَامِ مُخْتَلِفٌ أَلْوَانُهُ»( فاطر، 27-28)

     آيا نديدى خداوند از آسمان آبى فرو فرستاد كه بوسيله آن ميوه‏هايى رنگارنگ از زمين خارج ساختيم و از كوه‏ها نيز جاده‏هايى آفريده شده سفيد و سرخ و به رنگهاى مختلف و گاه به رنگ كاملًا سياه، از انسانها و جنبندگان و چهارپايان انواعى با رنگهاى مختلف، آفریده شده است.

در آیه 13 سوره نحل آمده است:

 «وَمَا ذَرَأَ لَكُمْ فِي الْأَرْضِ مُخْتَلِفًا أَلْوَانُهُ إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَةً لِّقَوْمٍ يَذَّكَّرُون»(نحل ،13)

مخلوقاتى را كه در زمين به رنگهاى گوناگون آفريده مسخّر ساخت؛ در اين نشانه روشنى است براى گروهى كه متذكّر مى‏شوند.

    مطابق آیه اخیر، اهمیت «تنوع الوان» در حیات به گونه ای است که خداوند متعال بعد از اشاره به خلقت، اولین خصوصیت خلقت خود را اختلاف الوان می­داند. این موضوع، بیانگر اهمیت مسئله تنوع در خلقت دارد. بر اساس آیات قرآنی، اختلاف آیات الهی با اینکه موضوعی روشن است، اما صرفاً برای اولوالباب(آل عمران ، 190)، متقین(یونس، 6)، اهل تعقل(بقره، 164)، علما(روم،22 ) و اهل ذکر(روم،22) آیه و نشانه است. درک تنوع خلقت غیر از فهم آیه ای از تنوع خلقت است. درک تنوع خلقت امری روشن است و برای فهم آن نیاز به تعقل، تذکر و تقوا نیست اما انتقال از این تنوع به حکمت و قدرت الهی، نیاز به تمهید مقدماتی نظیر تعقل و تقوا دارد.