انسان شناسیانسان شناسی دینیانسان و نظر و عملاوصاف و احوال انسانمطالب ویژهمعارف و دین شناسییادداشت های علمی

طراوت روح با گفتار حکمت آمیز

یادداشت: احمد شه گلی

1- اطلاعات و علومی که انسان یاد می­گیرید به منزله غذای روح است. همان­گونه که بدن انسان با برخی از خوردنی­ها نشاط پیدا می­کند، روح نیز با برخی از امور نشاط و طراوت می یابد. همان­گونه که بدن از برخی خوردنی­ها کسل و بیمار می­شود، روح انسان نیز از یادگیری برخی از علوم و اطلاعات، ملال و خسته می شود. اگر هر غذایی را نباید بخوریم، هر اطلاعاتی نیز نباید وارد ذهن کنیم. اگر لازم است انسان به غذای خود بنگرد و متناسب با نیاز و وضعیت بدن ، برنامه غذایی خود را تنظیم کند، انسان باید علم و اطلاعات را به حسب نیاز ، درجه اهمیت و سطح خود گزینش کند. اگر برخی غذاها برای بدن ضروری و لازم هستند برخی از علوم نیز برای روح ضروری و لازم هستند. یکی از اموری که سبب نشاط روحی انسان می­شود، گفتارهای حکیمانه است. گفتار حکیمانه سبب نشاط روح، قوت قلب و ابتهاج انسان می­شود. همان گونه که گفتارها و اطلاعات بیهوده، روح را خسته و دلمرده می­کند. «آن ارزي كه مي‌ورزي»

2- انسان در جامعه مدرن ذهن و ضمیر خود را به انواع اطلاعات بیهوده و مطالب غیرمفید انباشته کرده است. امروزه «بیهوده گرایی» به واسطه فضای مجازی و رسانه؛ به یک پدیده شایع تبدیل شده و این موضوع آسیب­های روانی و رفتاری زیادی را برای انسان مدرن به وجود آورده است. انس با این امور روح انسان را از بلند نظری و نکته سنجی و فهم واقعیت ها، دور می کند، و در عمل نیز انسان را به انجام افعال بیهوده و نابجا وادار می کند. گفتار بیهوده، کردار بیهوده را به دنبال می آورد. از همین جا می­توان ریشه برخی از بیماری های شایع عصر جدید مانند احساس پوچی، بی معنایی، ملالت و بی حوصلگی و بحران تمرکز را ردیابی کرد.

3- شایسته است روان­شناسان و محققان علوم تربیتی از این منظر نسبت نوع اطلاعات از جهت بیهوده بودن یا نبودن با روان انسان را به عنوان ظرف این داده­ها، مورد بررسی قرار دهند و پیوند بین برخی از اوصاف انسانی ناشی از این امور را تحقیق کنند.

4- صاحبان مشاغل، حرفه­ها و دانش­ها می­توانند با اجرای یک برنامه مستمر، به مطالعه گفتارهای حکمت آمیز بپردازند و آن را به مثابه غذای روح بکار گیرند. آنگونه که بدن به غذا نیاز دارد روح نیز به گفتارهای نیکو و حکیمانه نیاز دارد. این موضوع به عنوان یک برنامه تربیتی می تواند از بچه ها در دوران بچگی شروع شود.

5- آیات قرآن کریم، احادیث و روایات، اشعار زیبا، موعظه ها و پندها، لطائف الحکم، قصص و داستان های پند آموز، جملات قصار حکما و علمای اهل علم و عمل، نمونه هایی از گفتارهای حکیمانه هستند که در نشاط و بهجت روح آثار نیکویی دارد.

6- اطلاعات بی فایده، علوم غیر نافع، اخبار نامربوط و غیرمفید، داستان های صرفا تخیلی، فیلم های غیرآموزنده، اشعار بی معنا نمونه هایی از مطالبی است که انس مستمر با آنها، آسیب های ذهنی، روانی و رفتاری برای انسان ایجاد می کند.

7- بیان فوق توضیحی از روایت گرانبها از امیر المومنین (علیه السلام) است:

«إِنَّ هَذِهِ الْقُلُوبَ تَمَلُّ کَمَا تَمَلُّ الاْبْدَانُ، فَابْتَغُوا لَهَا طَرَائِفَ الْحِکْمَةِ.»

این دل ها همانند بدن­ها، خسته و افسرده مى شوند. براى رفع ملالت و افسردگى آنها سخنان حکمت آمیز، زیبا و ظریف انتخاب کنید.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

همچنین ببینید
بستن
دکمه بازگشت به بالا